10 feb. 2017

Convocatoria 4 prazas Programa de Coñecemento da Realidade 2017

Un ano máis, convocamos as prazas do Programa de Coñecemento da Realidade nos nosos países de traballo (Honduras). Son 4 prazas, 2 dentro do programa de Dereito Humano á Auga e outras 2 dentro do programa de Desenvolvemento Rural e Soberanía Alimentaria.

O prazo para solicitar remata o día 24 de febreiro

A continuación podes consultar as bases ou descargalas de aquí. Calquera dúbida podes preguntala en info@galicia.isf.es



8 feb. 2017

Proxectos académicos con ESF Galicia.Se queres que o teu PFG-PFM sexa algo máis...

Como cada ano, temos un catálogo de ideas sobre proxectos fin de grao ou máster para distintas titulacións (NON SÓ ENXEÑERÍA). Se tes algunha dúbida ou consulta non dubides en contactar a info[arroba]galicia.isf.es poñendo en asunto "proxecto fin de carreira".
As que temos máis concretadas, son dúas posibilidades de Proxecto Fin de Mestrado, en colaboración con profesorado das Facultades de Enxeñería Informática e da Escola Politécnica de Ferrol, ambas da Universidade da Coruña, que podedes consultar a continuación:

  • Material de apoio para a especificación e avaliación de proxectos de bombeo fotovoltaico en Honduras. TITOR: Rodríguez Gómez, Benigno Antonio. Máis información na páxina 13 deste documento.
  • Tetris dos Dereitos Humanos. Titores: Emilio Padrón (UDC) e Miguel Segade (ESF Galicia). Ver máis información neste documento. 



Ademais, hai outras posibilidades abertas, que habería que concretar máis e ver se se aceptarían nas facultades correspondentes, así como se os prazos que manexe a persoa solicitante se adaptan á nosa dispoñibilidade. Serían aptas para distintas titulacións das distintas universidades galegas e as compartimos aquí por se estás interesada ou sabes de xente que poida estalo:


ARQUITECTURA:

  • Proxecto de deseño dunha vivenda tipo "passivehauss", vivendas pasivas, para o calor do sur. Son vivendas pasivas enerxéticamente ao máximo posible. É dicir, que non precisarían moito aire acondicionado. Inclúen máis cousas que o aillamento térmico. Xogan con exposición ao sol, circuito de aire, etc. A dificultade é propoñer materiais, penso, pero creo que poderiamos conseguir esa info dunha ou outra maneira...
  • Deseño de elementos para prazas públicas para sombreo, refresco, e disfrute, a baixo custe.
  • Proxecto de embelecemento dos espazos públicos de San Lorenzo (Honduras).
  • Proxecto de construcción dunha vivenda tradicional de adobe, sismorresistente e con solucións ás necesidades de servizos básicos.
  • Proxecto de vivenda ecolóxica a baixo custe digna. Técnicas posibles a aplicar: colleita de auga? placas solares? aillamento térmico? Tratamento ecolóxico augas? )
  • En San Lorenzo (cidade do sur de Honduras onde temos sede de ESF Galicia) hai un déficit alarmante de canchas de deporte. Deseño de cancha multiuso e fácil de implementar nos espacios públicos (importante que teña sombra, estamos no "forno de Centroamérica")


ENXEÑERÍA CIVIL, OU ENXEÑERÍA OBRAS PÚBLICAS:

Algún dos anteriores, como o dos espazos públicos poderá valer para estas titulacións tamén (e das que hai aquí igual tamén serven para a anterior).

  • Análise de alternativas ou deseño de un sistema de bombeo de auga mediante enerxía solar para comunidades rurais adaptado ás condicións e recursos do sur hondureño. Estamos implementando un na comunidade (aldea) de Varsovia, na municipalidade de El Triunfo, que nos serve de refencia.
  • Proposta de transformación da praza que hai frente á camaronera nunha praza de aproveitamento social. Hoxe ten unha cancha de basquet e un descampado onde aparcan os buses que traen ao personal da camaronera, cando hai traballo.
  • Deseño do sistema de auga en Nueva Concepción ou outras comunidades no Triunfo, ou no Marañonal, en San Lorenzo (levantamento topográfico feito).
  • Proxecto de sistemas de depuración de augas residuais en comunidades: recoller os sistemas que pode haber, facer guías de construcción, cálculo de custes, etc. (Require traballo de campo e contacto con algunhas ONGDs para pedir datos).
  • Sistemas depuración augas residuais para comunidades por sistemas ecolóxicos e/ou baixo custe.

ENXEÑERÍA EN CIENCIAS AMBIENTAIS, ENX. QUÍMICA, ETC ETC:

  • Sistemas depuración augas residuais para comunidades por sistemas ecolóxicos e/ou baixo custe.
  • Estudo alternativas e diseño dun proxecto piloto para un sistema de extracción de auga do aire: pesca de nubes, deshumidificadores, etc.
  • Estudios de impactos ambiental: de la actividad camaronera / agroindustria / minería / etc.... O de la posible implantación de una ZEDEs.
  • Proyecto de recuperación ambiental de una zona de camaronera (piscinas de cría intensiva de langostino).

ENXEÑERÍA INDUSTRIAL:

  • Lanchas de pescadores que se movan con placas solares baixo custe.
  • Deseño dun taller para fabricar lanchas de pescadores e barquitas de paseo.
  • Demanda de electricidade para cargar o móvil en comunidades sen electricidade. Por exemplo en Chachahuate, nos Cayos Cochinos ao norte do país, a comunidade non ten luz pero teñen un par de placas solares que utilizan para recargar linternas e os móviles. O deseño e creación dun dispositivo portátil que permitira facer isto sería un bo traballo.
  • Análise de alternativas ou deseño de un sistema de bombeo de auga mediante enerxía solar para comunidades rurais adaptado ás condicións e recursos do sur hondureño. Estamos implementando un na comunidade (aldea) de Varsovia, na municipalidade de El Triunfo, que nos serve de refencia.

ENX. FORESTAL/ MONTES:

  • Estudios de impactos ambiental: de la actividad camaronera / agroindustria / minería / etc.... O de la posible implantación de una ZEDE.
  • Proyecto de vivero de planta forestal en una comunidad, para abastecer de planta forestal y ornamental adaptada a la sequía / planta protectora de suelos / planta para proteger acuíferos y riberas, etc.
  • Proyecto de recuperación ambiental de una zona de camaronera.

ENX. INFORMÁTICA:

  • Á proposta de "Adaptación / Diseño de una aplicación para los móbiles con GPS para tomar los datos en campo de los PMF. Los GPS de los móbiles ya tienen tanta resolución como los GPS de mano normales." Agora empezarán a utilizar unha aplicación de Android para estes traballos. Eu recomendeilles Mobile Topographer por a sencillez e o sistema de mellora de precisión que ten. Pero sí estaría ben dispoñer dunha app libre algo similar.
  • Idem para os datos cos que traballamos no Programa de Fortalecemento en Dereito Humano á Auga: ubicar puntos de referencia no móbil subindo datos xa en campo

ENX. AGRÍCOLA

  • Estudo comparativo sementes, cos datos xerados este tempo, e outras investigacións: semente autóctona vs. semente comercial e/ou transxénica. Podería estar apoiado dende a Misión Biolóxica de Galicia, cos que temos en marcha un traballo de investigación aplicada neste eido.


SOCIOLOXÍA

  • Mulleres e auga, presenza das mulleres na gobernabilidade comunitaria da auga. Casos de sur de Honduras e Galicia. Podería tratar de integrarse nunha investigación que temos en marcha co CEXEF da UDC.

FILOSOFÍA

  • Algún tipo de investigación sobre autores que reflexionaran sobre o papel da tecnoloxía na humanización (ou deshumanización), tratando de tamén de valorar a tecnoloxía como feito ético ou moral.


ANTROPOLOXÍA/HISTORIA

  • Tecnoloxías apropiadas tradicionais galegas para a soberanía alimentaria/ enerxética.
  • Tecnoloxías apropiadas tradicionais no sur de Honduras para a soberanía alimentaria/ enerxética.

ENX. AGRÍCOLA e/ou TECNOLOXÍA DOS ALIMENTOS:

  • Deseño deshidratadores adaptados ao clima e aos alimentos da zona: pasas do marañón, etc.
  • Estudo do valor nutricional da dieta do sur. E, cos datos das enquisas da consultora sobre consumo de alimentos nas casas, incluíndo a comida lixo, comparación.
  • Estudo alternativas sistemas de conservación de alimentos nas condicións climáticas do sur de Honduras.
  • Estudo doutras fontes de alimentación alternativas (require traballo de campo).
  • Proxecto industria agraria artesanal ou proceso produtivo: elaboración de viño a base da pasa do marañón / outros....
  • Proxecto industria agraria artesanal: pequena planta de limpeza e preparación de peixe para transporte a cidades e venta en tendas.


TELECOMUNICACIÓNS
  • Drons para o estudo da evolución da seca de xeito económico (ou doutras variables)
  • Á proposta de "Adaptación / Diseño de una aplicación para los móbiles con GPS para tomar los datos en campo de los PMF. Los GPS de los móbiles ya tienen tanta resolución como los GPS de mano normales." Agora empezarán a utilizar unha aplicación de Android para estes traballos. Eu recomendeilles Mobile Topographer por a sencillez e o sistema de mellora de precisión que ten. Pero sí estaría ben dispoñer dunha app libre algo similar.

POLÍTICAS
  • Gobernanza comunitaria dos recursos naturais. Casos de Galicia, sur de Honduras.









3 feb. 2017

Boletín Oficial ESFeiro: febreiro 2017




CONTIDOS

  • Blogue de Vida Asociativa
  • Blogue Honduras
  • Enlaces de interese
  • Publicacións en físico
  • E no próximo mes ...
  • A ESFrase do mes


BLOGUE DE VIDA ASOCIATIVA

    Neste inicio de ano non decaeu a actividade da asociación. Xa está en marcha a organización da Xornada sobre o modelo enerxético o 18 de febreiro en Vigo, e a piques de arrincar ás sesións da materia de Cooperación ao Desenvolvemento na Enxeñería Civil. Ademais, queixámonos das trabas burocráticas que se lle poñen ás asociacións, recomendamos o libro O Desengano da Internete e quixemos unirnos ao homenaxe a Zygmunt Bauman trala súa morte, lembrando algunha das súas frases máis inspiradoras. Tivemos tempo tamén para compartir unhas reflexións sobre voluntariado transformador a partir dun obradoiro que desenvolvimos na Xuntanza da base social de ESF de novembro.

Volver


BLOGUE HONDURAS

    En Honduras no mes de xaneiro estiveron a retomar as actividades tralo parón de Nadal, e non houbo actividade no blogue. Rematáronse a finais de 2016 catro proxectos que tiñamos en marcha e estase a pechar a recopilación de documentación para xustificar as subvencións aos distintos financiadores. Dentro do programa de promoción do dereito á auga rematou a Fase 2, coas nosas socias Mancomunidade de Municipios de NASMAR, Asociación Hondureña de Juntas de Agua y Saneamiento e Cartolab da UDC, financiado por Cooperación Galega da Xunta de Galicia, que durou 24 meses. Dentro do programa de soberanía alimentaria remataron tres proxectos, todos eles colaborando co noso socio CODDEFFAGOLF: un de 24 meses financiado pola Cooperación Galega da Xunta de Galicia, outro de dous meses financiado polo Concello de Lugo (xa xustificado) e outro financiado pola Unión Europea (no que ESF participaba como socio) que durou 36 meses. En 2017 continúan dous proxectos dos que tiñamos xa en marcha: a Fase 3 do Programa de Dereito á Auga, financiada pola Xunta de Galicia, así como co convenio financiado por AECID que forma parte do programa de soberanía alimentaria (e no que imos en consorcio con Amigos de la Tierra e Veterinarios Sin Fronteras). E xa estamos empezando a preparar novas accións coas nosas socias hondureñas para buscar financiación en 2017!

Volver



OUTROS RECURSOS 2.0 DE ESF GALICIA

  • DESTACADO: Wiki de ESF Galicia. De novo operativa grazas ao apoio de GPUL. Pretende ser unha ferramenta para coñecer mellor como funciona ESF Galicia, os seus distintos grupos, e ter un acceso fácil a diversos recursos necesarios para o funcionamento do día a día da asociación. Todo o que sempre quixo saber e nunca se atreveu a preguntar...
Outras canles 2.0 de ESF Galicia poden consultarse dende aquí.

Volver



OUTRAS CANLES ISFERAS


    Trátase doutras canles 2.0 do resto das asociacións de Ingeniería Sin Fronteras que, xunto con ESF Galicia, forman parte de Federación Española de Ingeniería Sin Fronteras. Podes coñecelas aquí.

Volver

ENLACES DE INTERESE


Auga


Comunicación para o (como) desenvolvemento

Consumo responsable



Cooperación e ONGD


Educación para o desenvolvemento


Iniciativas


Investigación para o desenvolvemento 



Mundo

Políticas e modelos de desenvolvemento


Sensibilización



Soberanía alimentaria e desenvolvemento rural

Tecnoloxías da Información e Comunicacións (TIC)



Tecnoloxía para o desenvolvemento humano


Voluntariado e Persoas


Volver

PUBLICACIÓNS EN FÍSICO

(se che interesan, están no local de A Coruña ou fácilmente accesibles, e as persoas da base social de ESF poden solicitalas para préstamo).

   Aquí podes ver moitas das publicacións que temos disponibles para préstamo á base social xa catalogadas, e se che interesan estes temas tamén podes consultar o catálogo da biblioteca da Coordinadora Galega de ONGD, con moitos fondos que ceden para préstamo.

Este mes:
  • Centroamérica Encendida. Transnacionales españolas y reformas en el sector eléctrico
  • Las ONG en España. De la apariencia a la realidad nbg
  • Ayuda, mercado y buen gobierno. Los lenguajes del desarrollo en África en el cambio de milenio


Volver

E NO PRÓXIMO MES ...


    Para máis info sobre cursos e eventos en Galicia consulta a Axenda Solidaria e as formacións da Coordinadora Galega de ONGD, ou segue as nosas redes sociais FacebookTwitter.

Volver


A ESF-RASE DO MES

"A esencia da tecnoloxía non é de ningún modo a tecnoloxía".
Martin Heidegger

Volver

28 ene. 2017

Cooperación para o Desenvolvemento na Enxeñería Civil: programa 2016/2017

Un ano máis está a puntiño de comezar, e van vinte desde as primeiras xornadas "Introdución a Cooperación para o Desenvolvemento" e 17 desde que esas xornadas se convertisen nunha materia oficial da UdC, a materia Cooperación para o Desenvolvemento na Enxeñería Civil. Aquí vos traemos o programa recen saído do forno, agardámosvos os venres na aula 7 da Escola de Camiños, Canais e Portos. Podedes asistir até completar aforo na/s sesión/s que vos interese/n aínda que non esteades matriculados.

Bloque 1: INTRODUCIÓN Á COOPERACIÓN
3-feb  Presentación da materia. 

 Enquisa inicial da materia.

 Binta y la gran Idea. (ESF-Galicia)
 Dinámica de redes.


10-feb  Economía e desenvolvemento (Enrique Sáez)

 Dinámica dos cubos. (ESF-Galicia)


17-feb  Choque intercultural (Cristina Vázquez)


24-feb  Cartografía colaborativa (Alberto Varela)


Bloque 2: TECNOLOXÍAS APROPIADAS
03-mar   As desigualdades. (Atilano Pena)

  Pobreza espacial (Alberto Varela)


10-mar  Axentes de Cooperación e Axuda Humanitaria (Ofelia García, Enrique Peña)


17-mar  Tecnoloxías para o Desenvolvemento Humano (ESF-Galicia, Alberto Varela)
24-mar  Acceso a Auga. TpDH en abastecimento e saneamento (Enrique Peña)
31-mar  Proxectos de abastecemento. Xestión sustentable dos recursos hídricos.  (Acacia Naves)


Bloque 3: PROXECTOS DE COOPERACIÓN
21-abr  Enfoque de marco lóxico (ESF-Galicia, José Anta)


28-abr  Metodoloxías de traballo en proxectos de cooperación (ESF-Galicia)


05-mai  Experiencias da enxeñaría en Cooperación.

 Nesta clase contarase ca experiencia de antigos estudantes da ETSECCP que forma parte da base social de ESF-Galicia e a súa actividade profesional está vinculada ca cooperación para o desenvolvemento.

Valoración final asignatura

Se non podedes asistir ficade tranquilos que nos quedan polo menos outros vinte anos por diante.

26 ene. 2017

Asociacionismo Marca España

Quero compartir aquí un par de exemplos do gran apoio que se lle da e as poucas trabas burocráticas que se lle pon ao asociacionismo en España:

  1. Solicitamos un certificado de estar inscritos no Rexistro Nacional de Asociacións para así poder obter o Certificado Dixital (obligatorio xa en moitos trámites de relación coas administracións públicas, por exemplo a solicitude dalgunhas subvencións). Taxas:11,58€ (?!!!) E tardan mes e medio en mandalo!!
  2. Inscrición ou alta no Rexistro de Axentes de Cooperación de Galicia ou no de Entidades de Acción Voluntaria de Galicia. Taxas: 9,65 euros. Realización de modificacións de datos neses rexistros (hai que telos ao día): 4,87 euros. Isto serve para poder acceder a unha serie de subvencións para este tipo de entidades.
Non parece isto o mellor xeito de promover o asociacionismo dende as administracións públicas, pero claro, igual é que non interesa... Polo menos nos rexistros das entidades locais (concellos) de momento non nos consta que cobren (igual é porque son a administración máis cercana á cidadanía...).

22 ene. 2017

Xornadas sobre o modelo enerxético o 18 de febreiro en Vigo

 Amigos da Terra e Enxeñería Sen Fronteiras, apoiadas pola Plataforma por un Nuevo Modelo Energético unen esforzos para organizar a xornada “Enerxía e Desenvolvemento sostible. A urxencia de repensar o modelo enerxético global” que se celebrará o vindeiro sábado 18 de febreiro en Vigo, coa cofinanciación de Cooperación Galega da Xunta de Galicia.

Concretamente a idea é crear un espazo de reflexión colectivo sobre o actual modelo enerxético e os seus impactos, coñecer accións que se están desenvolvemento a nivel local, nacional e internacional para, unha vez avaliado o interese que existe por cambio o actual modelo desde distintos ámbitos, identificar accións e crear vínculos para promover un grupo de traballo no noso territorio.  Todo isto desenvolverase a través do seguinte programa:


10:00-10:15 Benvida
10:15- 10:45 Impactos sociais do sistema enerxético actual. Sonia Ramos Galdo , Grupo "Enerxía" de Enxeñería Sen Fronteiras.
10:45- 11:15   Impactos ambientais do sistema enerxético actual. Benigno Rodríguez Gómez, Universidade de A Coruña.
11:15- 11:45 Características do mercado enerxético español. José Luis Villamarín Fernández, grupo "Enerxía" de Amigos da Terra.
11:45- 13:00  Dinámica de dialogo colaborativo (I). Xeración de ideas
13:00- 13:30 Cooperativas de comercialización eléctrica. Pablo Álvarez, presidente de Nosa  Enerxía Sociedade Cooperativa Galega.
13:30- 14:00 Xeración distribuída, autoconsumo e redes intelixentes. Antón Román Portabales, estudante de doutaremento da Universidade de Vigo.
 
  14:00-15:30 Comida networking
15:30- 16:00 Enerxía e Cambio Climático: Mercados de comercio de emisións e outros mecanismos de compensación. Miguel Rodríguez Méndez, Universidade de Vigo.
16:30- 17:00 Proxectos de acceso á enerxía no Norte e no Sur. Daniel Vila Barreiro, grupo "Enerxía" de Enxeñería Sen Fronteiras.
17:30- 18:00 Organizacións Transformadoras da Sociedade Civil. Julio Campo, Plataforma por un Nuevo Modelo energético.
18:00- 19:30  Dinámica de dialogo colaborativo (II). Xeración e priorización de ideas.
19:30- 20:00 Propostas de traballo futuro.

Neste marco, queremos contar co máximo de perspectivas posibles que enriquezan a reflexión conxunta e a posterior xeración de alternativas. De aí que se busque a participación de persoas tanto de organizacións vinculadas ao sector da enerxía (profesoras/es da universidade e centros de formación profesional, centros tecnolóxicos, empresas, cooperativas, sociedade civil) así como persoas de organizacións relacionadas con sectores sensibles aos seus impactos (asociacións medio ambientais, terceiro sector, administracións públicas, organizacións políticas e de consumidores).

Dado que o aforo é limitado, para poder asistir á xornada será preciso inscribirse previamente no correo enerxia@amigosdaterra.net.  A inscrición será por orden de recepción e pecharase o día 15 as 15:00 horas, quedando habilitada unha lista de reserva para posibles baixas (por isto, prégase avisar se, unha vez anotado, non se vai poder asistir).



ENERXÍA E DESENVOLVEMENTO SOSTIBLE 
A urxencia de repensar o modelo enerxético global
  • Cando?
   SÁBADO 18 DE FEBREIRO
  • Onde?
   PARQUE NACIONAL DAS ILLAS ATLÁNTICAS DE GALICIA
   EDIFICIO CAMBÓN (3ª PLANTA)
   R/ OLIVA Nº 3, - VIGO


Prazas limitadas!! (inscripción  en enerxia@amigosdaterra.net ata o día 15 as 15:00)

Máis información: 981 167 000 ext 1479 (de 10 a 14:30) ou info@galicia.isf.es

20 ene. 2017

Reflexionando en grupo sobre Voluntariado Transformador

Na última Xuntanza fixemos entre todas unha dinámica na que reflexionamos sobre Voluntariado Transformador. Achégase aquí unha pequena exposición das ideas que alí xurdiron:


Conceptualizando

Entendemos o Voluntariado Transformador como un cambio a nivel interno e externo.
→ Do asistencial ao existencial ←
Podería considerarse unha decisión persoal, aínda que se debate se isto é correcto ao non ser sempre tomada por unha mesma. Considerámolo unha decisión persoal ás veces inconsciente.

A autosupervisión e a autoxestión forma parte das ferramentas que fomentan o Voluntariado Transformador.

Compatibilizando

Preguntámonos se é compatible realizar un Voluntariado Transformador en traballos de xestión como por exemplo no Grupo de Administración e Tesourería. É a xestión, unha actividade utilitarista?

Consideramos que esas actividades poden ser realizadas por unha Voluntaria Transformadora, aínda que neses grupos o proceso de transformación tende a ser máis lento. Consideramos que en grupos como Educación para o Desenvolvemento ese proceso é máis rápido.
Asocación → Ferramentas
Persoas → Ganas
Implementando
 
Preguntámonos se o Voluntariado en sí é un proxecto da Asociación, e se debe ser así.

Consideramos que sí, xa que é unha ferramenta de Educación para o Desenvolvemento.

Transformando
 
Preguntámonos que cousas cambian gracias ao Voluntariado Transformador.

Consideramos que mediante el, aprendemos a diferenciar o importante do superficial e comezamos a cuestionarnos cousas.
Aprender e desaprender
Logramos crear espazos onde encauzar inquietudes. E consideramos que debemos ver os erros como unha aprendizaxe.
 
Axúdanos con todo isto ser un grupo interxeneracional, aínda que podemos parecer ás veces un grupo pechado ou estanco.

Preguntámonos se se pode transformar a todo o mundo.
 
Consideramos que non, pero que non é unha cuestión preocupante xa que sería como renunciar a gañar o trivial porque se che da moi mal o queixiño laranxa.
Primeiro transformámonos NÓS! → Axentes de cambio

A transformación na forma de pensar ás veces xurde e é importante.
Liñas vermellas
A coherencia total non existe. Se eres completamente coherente estás mal da cabeza.

Transversalizando
 
Non se pode ser completamente horizontal se entendemos por iso que todo o mundo teña as mesmas competencias e o mesmo poder, xa que podería chegar a ser como un elefante nunha cacharrería. Dubídase da horizontalidade pura porque hai xente que leva máis tempo e que constitúe unha referencia.

Propoñendo

Consideramos que sería interesante que haxa unha persoa de cada grupo de traballo participando no grupo de voluntariado.
 
Propoñemos planificar o Voluntariado Transformador. Utilizando dinámicas e indicadores. Como xa está a facer, proponse reforzalo.

Propoñemos protocolarizar o traspaso de cargos.

12 ene. 2017

Libros: O desengano da internete, de Evgeny Morozov


Un moi recomendble libro dun autor que cuestiona tecnooptimismo radical de "a tecnoloxía faranos libres", sen caer nos estereotipos luditas de rexeitamente incondicional da tecnoloxía.

Fai moito fincapé (con moitos exemplos en todo o mundo, moi de actualidade a pesares de que o libro é do 2010) na inutilidade, e mesmo perigo, de aplicar receitas baseadas na guerra fría (como de muros ou telóns, no que o caso de China é recorrente) para afrontar a censura na internete por parte de rexímenes autoritarios. O mesmo advirte sobre receitas homoxéneas en todos os casos, baseadas en cuestións técnicas e no discurso de “liberdade de internete”. Hai que adaptarse a cada caso e coxuntura política-social.

Quedámonos con dúas frases:

  • Na última década, caracterizada por un masivo repunte da cantidade e a sofisticación do control de internete, os rexímenes autoritarios demostraron ser moi creativos á hora de reprimir a disidencia grazas a medios non necesariamente tecnolóxicos. Como tal, a maioría dos cortalumes que deben destruirse son de naturaleza máis social e política que tecnoloxica.
    Eugeny Morozov (O desengano de internete)
  • A información quere ser libre, pero tamén quenes a intercambian

Tamén queremos deixar o seguinte parágrafo, que nos parece que resume ben as teses de todo o libro:

En definitiva, sosteño que a única forma de conseguir que internet desenvolva o seu potencial emancipador é abrazar tanto o ciberrealismo como o ciberagnosticismo. O ciberrealismo axúdanos a evitar confundir o sociotécnico co puramente técnico, e a restaurar as dimensións políticas e sociais que tenden a extraviarse cando a tecnoloxía explica o mundo (unha confusión condenada a producirse cada vez con maior frecuencia, a medida que aumenta a importancia cultural de internet). Os ciberrealistas comprenden que o mundo circundante é o produto dunha complexa interacción entre factores sociais e tecnolóxicos, e néganse a priorizar como dominante calquera destes dous conceptos. O ciberagnosticismo, pola súa banda, protéxenos da perniciosa influencia das actitudes condicionadas pola cultura (xa sexan utópicas ou distópicas) cando analiza tecnoloxías concretas. Protéxenos do esgotador debate acerca de si internet é bo ou malo, e permítenos pensar con máis claridade e sen necesidade de cuestionar que significa o noso exame dunha tecnoloxía concreta para o ámbito cultural máis amplo de internet. En suma, o ciberrealismo axúdanos a percibir as tecnoloxías de internet tal como están situadas no mundo sociotecnolóxico, mentres que o ciberagnosticismo axúdanos a analizalas, incrementalas ou combatelas sen ningunha parcialidade ideolóxica. Pensar que poderemos chegar a utilizar internet como ferramenta para fomentar a democracia sen respectar estes dous ideais cognitivos é o desengano de internet na súa forma máis pura.